Άρθρα του paranoid: Στερνή μου γνώση, να σ’ είχα πρώτα

Μεγαλώνοντας, έχουμε την τάση να χρησιμοποιούμε συχνά, αυτήν την έκφραση που, εμμέσως πλην σαφώς υποδηλώνει την πικρία μας και την μεταμέλειά μας για όσα κάναμε ή δεν κάναμε νεότεροι. Για κάποιο απροσδιόριστο λόγο, θεωρούμε πως με το πέρασμα των χρόνων, γινόμαστε σοφότεροι.

Δεν ξέρω αν η απόκτηση εμπειριών μπορεί να μας κάνει ξαφνικά φιλόσοφους. Σίγουρα, πάντως, μπορεί να μας αποτρέψει από το να επαναλάβουμε λάθη του παρελθόντος. (Λάθη του μυαλού. Όχι της καρδιάς. Γιατί σε ότι αφορά το συναίσθημα, δεν υπάρχει σωστό και λάθος. Σ’ αυτήν την περίπτωση όλοι βρισκόμαστε προ τετελεσμένου γεγονότος.) Σύμφωνα, λοιπόν, με τα παραπάνω, καταλήγουμε στο συμπέρασμα, ότι από τα λάθη μας μαθαίνουμε, εξ ου και ο λόγος που νομίζουμε πως γινόμαστε σοφότεροι. Και μετά από αυτό το συμπέρασμα, έρχεται η ίδια η ιστορία του ανθρώπινου είδους να μας διαψεύσει πανηγυρικά, καθώς ως γνωστόν, η ιστορία επαναλαμβάνεται, εδώ και αιώνες. Τα λάθη παραμένουν ίδια, απλά μετονομάζονται από Σταυροφορίες σε 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο, από Απαρτχάιντ σε Μεσαίωνα κ.ο.κ…. Βλέπετε, όμως, το ότι το μπουζούκι είναι όργανο και το ότι ο αστυνομικός είναι όργανο, δε σημαίνει ότι ο αστυνομικός είναι μπουζούκι! Ίσως σας φαίνεται αστείο το παράδειγμα που σας ανέφερα, είναι όμως μία απόδειξη του παραλόγου που κρύβεται κάποιες φορές πίσω από την λογική. Γιατί η λογική είναι αυτή που μας υποδεικνύει πως η σοφία μας αυξάνεται αναλογικά με την ηλικία μας.

Δεν έχω καταλήξει ποτέ σε πιο παράλογο συμπέρασμα! Από προσωπική εμπειρία, γνωρίζω πως ένας άνθρωπος, όταν είναι βλάκας στα δεκαπέντε, εξακολουθεί να είναι βλάκας και στα τριάντα πέντε και σίγουρα δε θα μπορούσε στα πενήντα πέντε ξαφνικά να γίνει τέρας σοφίας απλά επειδή μετρά κάποιες Πρωτοχρονιές περισσότερες από άλλους. Θα πρέπει όμως να αναγνωρίσω το γεγονός πως αυτός ο άνθρωπος θα έχει πια, στην ηλικία των εξήντα πέντε, παγιωμένες και αμετακίνητες βλακώδεις απόψεις, τις οποίες και θα μπορεί να υπερασπίζεται πια, χρησιμοποιώντας, βέβαια, εξίσου βλακώδη επιχειρήματα.

Ξέρετε, νομίζω πως τελικά, το μόνο που μπορεί να μας διδάξει το πέρασμα των χρόνων, είναι καχυποψία. Καχυποψία για τους πολιτικούς, καχυποψία για τους συναδέλφους μας, καχυποψία για τους φίλους μας, καχυποψία ακόμα και για τους ανθρώπους που αγαπάμε. Μαθαίνουμε να ζούμε σε εγρήγορση, για να μπορέσουμε να αμυνθούμε ανά πάσα στιγμή στα χτυπήματα και στα πισώπλατα μαχαιρώματα που μας επιφυλάσσει η μοίρα! Μεγαλώνοντας, νιώθουμε μονίμως κουρασμένοι, γιατί τα βράδια κοιμόμαστε με το ένα μάτι ανοιχτό, για να «έχουμε το νου μας» μη γίνει κάτι κακό. Εξαντλούμε όλες μας τις δυνάμεις προετοιμάζοντας τους εαυτούς μας για άσχημες καταστάσεις, και χάνουμε όλες τις όμορφες στιγμές. Ξυπνάμε το πρωί αγχωμένοι και όλοι την ημέρα είμαστε βιαστικοί, χωρίς να γνωρίζουμε τι ακριβώς θέλουμε να προλάβουμε. Φροντίζουμε να είμαστε συνεπείς στα υποχρεώσεις μας και ξεχνάμε να είμαστε συνεπείς στα δικαιώματά μας και στις ελευθερίες μας. Να και κάτι ακόμα που μπορεί να μας διδάξει το πέρασμα του χρόνου: αδιαφορία. Η αδιαφορία σ’ αυτήν την περίπτωση, είναι διπλή. Ενεργητική και παθητική.  Ενεργητική, επειδή αδιαφορούμε για τους άλλους, καθώς είμαστε μονίμως πνιγμένοι στα δικά μας προβλήματα. Παθητική, γιατί όντας πνιγμένοι στα δικά μας προβλήματα, γινόμαστε αδιάφοροι για τους άλλους.

Το πέρασμα του χρόνου, αν μας κάνει κάτι, σίγουρα αυτό δεν είναι σοφούς. Κι αν κάποιοι είναι σοφοί, σίγουρα δεν το διατυμπανίζουν. Κι αν κάποιοι έγιναν σοφότεροι, τότε εμείς δε θα τους γνωρίσουμε ποτέ, γιατί εκείνοι έμαθαν να αδιαφορούν για τους αδιάφορους και οικτίρουν τους καχύποπτους. Εκείνοι είναι συνεπείς στις ελευθερίες και στις όμορφες στιγμές τους και ξέρουν πως η γνώση δεν αποκτάται στα στερνά. Και το ’χουν μυστικό. Περιμένουν από μας να το ανακαλύψουμε πριν να ‘ναι αργά. Εξάλλου, αν σταματήσουμε να τρέχουμε για λίγο, θα δούμε πως όλα γύρω μας το προδίδουν. Αρκεί το βλέμμα ενός φίλου για να το μάθουμε κι εμείς.

Διαβάστε επίσης: Έλληνες: Οι επαναστάτες «του καναπέ»

Υρώ Μυκονιάτη