Γιατί πετάμε χαρταετό την Καθαρά Δευτέρα;

Κι όμως, οι πρώτη χαρταετοί, πέταξαν πριν ακόμα τη γέννηση του Χριστού… Ένα έθιμο με μεγάλη ιστορία

Στην Ελλάδα οι πρώτοι χαρταετοί εμφανίζονται γύρω στο 400 π.Χ. ενώ η κινέζικη παράδοση τοποθετεί το πέταγμα χαρταετών στο 1000 π.Χ.

Η σημασία του εθίμου Στην ελληνική παράδοση το πέταγμα του αετού συμβολίζει το πέταγμα της ανθρώπινης ψυχής προς τον Δημιουργό της. Φυσικά, δεν είναι τυχαίο που πετάμε τον χαρταετό την Καθαρά Δευτέρα. Η Καθαρά Δευτέρα είναι η πρώτη μέρα της νηστείας του Πάσχα και η μέρα που ξεκινάει η πνευματική και σωματική μας κάθαρση. Με αυτήν ερχόμαστε πιο κοντά στον Θεό και αυτή η επαφή συμβολίζεται με τον χαρταετό που επίσης πλησιάζει προς τον Θεό καθώς πετάει ψηλά στον ουρανό.

Ο χαρταετός παλαιότερα φτιαχνόταν από απλά υλικά όπως χαρτί, καλάμι, σπάγκο, εφημερίδες αλλά και περισσεύματα από τις αποκριάτικες κορδέλες.

Σήμερα οι περισσότεροι χαρταετοί του εμπορίου είναι πλαστικοί και δυστυχώς όχι ιδιαίτερα ανθεκτικοί.

Άλλες χρήσεις του χαρταετού Σήμερα ο χαρταετός χρησιμοποιείται καθαρά και μόνο ως παιχνίδι, πριν αρκετά χρόνια, όμως, οι χρήσεις του ήταν άλλες. Οι χαρταετοί στο παρελθόν χρησιμοποιούνταν από μετεωρολόγους για μετεωρολογικές προβλέψεις, στον στρατό για στρατιωτική κατασκοπεία, για μέτρηση αποστάσεων αλλά και για να μεταφέρονται διάφορα αντικείμενα σε περιοχές που δεν ήταν άμεσα προσβάσιμες. Μάλιστα εκείνη η περίοδος (1860-1910) έμεινε γνωστή ως η «Χρυσή Εποχή του Χαρταετού» λόγω της εκτεταμένης και συνεχούς χρήσης του.

Πώς πήρε το όνομά της η Καθαρά Δευτέρα Στην Ελλάδα την πρώτη μέρα της νηστείας την ονομάζουμε Καθαρά Δευτέρα γιατί εκείνη τη μέρα το σώμα μας καθαρίζει από όλα τα μη νηστίσιμα φαγητά και εμείς σταματάμε τις κραιπάλες και οποιαδήποτε αμαρτωλή πράξη με σκοπό να είμαστε έτοιμοι για το Πάσχα και την Ανάσταση του Χριστού. Μια άλλη εκδοχή είναι πως η ημέρα αυτή ονομάστηκε Καθαρά Δευτέρα γιατί παλιά οι γυναίκες εκείνη την ημέρα καθάριζαν όλα τα σκεύη από το φαγοπότι των Αποκριών.

Παλιά οι χαρταετοί φτιάχνονται από χαρτί, καλάμι και αποκριάτικες κορδέλες.

Στην Πολυνησία φτιάχνονται ανθρωπόμορφοι χαρταετοί από ύφασμα και μαλλί και χρησιμοποιούνται σε θρησκευτικές τελετές όταν οι πιστοί θέλουν να στείλουν προσευχές στους Θεούς.

Στην Ασία υπάρχει ένα πολύ ενδιαφέρον έθιμο, αυτό των «Πολεμιστών Χαρταετών» όπου οι συμμετέχοντες προσπαθούν να ρίξουν κάτω ο ένας τον χαρταετό του άλλου. Οι συγκεκριμένοι χαρταετοί είναι μικροί σε μέγεθος και φτιάχνονται από χαρτί και μπαμπού.

Στην Ιαπωνία πετιούνται χαρταετοί κάθε χρόνο για τον εορτασμό της νέας χρονιάς αλλά και όταν γεννιέται ένα αγόρι στην οικογένεια. Το 1760 το πέταμα των χαρταετών απαγορεύτηκε στην Ιαπωνία γιατί ο κόσμος προτιμούσε να πετάει χαρταετούς παρά να δουλεύει.

Στην Κίνα οι χαρταετοί έχουν συνήθως το σχήμα δράκου που για τους Κινέζους συμβολίζει τη δύναμη, τη χάρη, το θάρρος, την ανδρεία, τον ηρωισμό και τη θεότητα.

Στην Κίνα κατά τη διάρκεια της Πολιτιστικής Επανάστασης απαγορεύτηκε το πέταμα των χαρταετών και όποιος πέταγε χαρταετό πήγαινε φυλακή για 3 χρόνια.

Στις Βερμούδες οι χαρταετοί φτιάχνονται λίγο πριν το Πάσχα και τους πετάνε την ημέρα του Πάσχα. Το έθιμο τους συμβολίζει την Ανάσταση του Χριστού και την πορεία του προς τον Ουρανό και τον Πατέρα του. Οι χαρταετοί των Βερμούδων κατέχουν το Παγκόσμιο ρεκόρ καλύτερων χαρταετών καθώς πετάνε πιο ψηλά και αντέχουν περισσότερο καιρό.

Ο χαρταετός είναι για την Ελλάδα ένα σύμβολο της πίστης μας αλλά και ένα έθιμο που έχουμε συνδέσει με τη φύση, τις όμορφες οικογενειακές στιγμές και τα παιδικά μας χρόνια.

Ο μεγαλύτερος χαρταετός που έχει πετάξει ποτέ ήταν 1034 μέτρα και αυτός που κατάφερε να πετάει για περισσότερη ώρα ήταν ένας αετός που βρισκόταν στον αέρα για 180 ώρες.

 

Πηγή