Το έργο αφορά μια γιγαντιαία τουριστική επένδυση που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Ντόναλντ Τραμπ. Το σχέδιο προβλέπει την ανάπτυξη πολυτελών ξενοδοχείων, βιλών, μαρίνας και τουριστικών εγκαταστάσεων στο ακατοίκητο νησί Σάζαν και στην περιοχή Ζβέρνετς, κοντά στη λιμνοθάλασσα Βιόσα-Νάρτα στη δυτική Αλβανία. Η συνολική αξία της επένδυσης εκτιμάται στα 1,4 έως 1,6 δισ. ευρώ.
Γιατί θεωρείται τόσο σημαντικό;
Η αλβανική κυβέρνηση του Έντι Ράμα παρουσιάζει το έργο ως μία από τις μεγαλύτερες ξένες επενδύσεις στην ιστορία της χώρας, υποστηρίζοντας ότι θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας και θα μετατρέψει την Αλβανία σε προορισμό πολυτελούς τουρισμού της Μεσογείου.
Το νησί Σάζαν ήταν επί δεκαετίες στρατιωτική ζώνη και παρέμενε κλειστό στο κοινό. Η μετατροπή του σε πολυτελές θέρετρο θεωρείται από την κυβέρνηση ένα έργο-ορόσημο για την ανάπτυξη της χώρας.
Γιατί αντιδρούν χιλιάδες Αλβανοί;
Οι αντιδράσεις είναι τριπλές:
1. Περιβαλλοντικές ανησυχίες
Ο χώρος βρίσκεται δίπλα σε προστατευόμενα οικοσυστήματα με φλαμίνγκο, θαλάσσιες χελώνες, μεσογειακές φώκιες και εκατοντάδες είδη πουλιών. Περιβαλλοντικές οργανώσεις υποστηρίζουν ότι η κατασκευή χιλιάδων δωματίων και βιλών θα προκαλέσει ανεπανόρθωτη ζημιά στην περιοχή.
2. Ζητήματα διαφάνειας
Αντιπολίτευση και οργανώσεις πολιτών καταγγέλλουν ότι το έργο προχώρησε με ειδικές νομοθετικές ρυθμίσεις και διαδικασίες που ευνόησαν τους επενδυτές. Η αλβανική εισαγγελία κατά της διαφθοράς έχει ξεκινήσει έρευνες για ορισμένες πτυχές της υπόθεσης.
3. Πολιτική διάσταση
Πολλοί διαδηλωτές θεωρούν ότι η Αλβανία παραχωρεί στρατηγικές και φυσικές περιοχές σε ξένους επενδυτές χωρίς επαρκή δημόσιο έλεγχο. Συνθήματα όπως «Η Αλβανία δεν πωλείται» έχουν κυριαρχήσει στις διαδηλώσεις των τελευταίων ημερών.
Γιατί συζητείται σε όλη την Ευρώπη;
Η υπόθεση δεν αφορά μόνο τον τουρισμό. Εμπλέκει:
- τον γαμπρό του Αμερικανού προέδρου,
- μια επένδυση δισεκατομμυρίων,
- προστατευόμενες φυσικές περιοχές,
- καταγγελίες για έλλειψη διαφάνειας,
- και μαζικές διαδηλώσεις που έχουν λάβει διεθνή δημοσιότητα.
Για τους υποστηρικτές του έργου πρόκειται για μια τεράστια αναπτυξιακή ευκαιρία. Για τους επικριτές του αποτελεί παράδειγμα υπερτουρισμού, περιβαλλοντικής υποβάθμισης και αμφιλεγόμενων σχέσεων μεταξύ πολιτικής εξουσίας και μεγάλων επενδυτών.
Συμπέρασμα
Το mega resort του Κούσνερ στην Αλβανία έχει εξελιχθεί σε μία από τις μεγαλύτερες πολιτικές και περιβαλλοντικές αντιπαραθέσεις των Βαλκανίων. Από τη μία πλευρά βρίσκεται η υπόσχεση για δισεκατομμύρια επενδύσεων και ανάπτυξη του τουρισμού. Από την άλλη, χιλιάδες πολίτες και περιβαλλοντικές οργανώσεις φοβούνται ότι το τίμημα θα είναι η απώλεια ενός από τα πιο παρθένα φυσικά τοπία της Αδριατικής.
