Η συναισθηματική απόρριψη ή η απουσία επιβράβευσης στην παιδική ηλικία αφήνει βαθιά αποτυπώματα. Όταν ένα παιδί δεν λαμβάνει αναγνώριση, ενθάρρυνση ή αποδοχή από τους γονείς του, διαμορφώνει πεποιθήσεις για τον εαυτό του που το ακολουθούν και στην ενήλικη ζωή.
Σύμφωνα με έρευνες της American Psychological Association, η γονεϊκή στάση επηρεάζει άμεσα την αυτοεκτίμηση, τις διαπροσωπικές σχέσεις και την ψυχική ανθεκτικότητα του ατόμου.
Ας δούμε τι μπορεί να προκαλέσει.
Χαμηλή αυτοεκτίμηση
Όταν ένα παιδί δεν επιβραβεύεται, μαθαίνει να αμφισβητεί την αξία του. Ως ενήλικας μπορεί να:
- Υποτιμά τις ικανότητές του
- Φοβάται την αποτυχία
- Δυσκολεύεται να διεκδικήσει
Η εσωτερική φωνή γίνεται συχνά επικριτική.
Ανάγκη συνεχούς επιβεβαίωσης
Η έλλειψη αναγνώρισης στην παιδική ηλικία οδηγεί συχνά σε ενήλικες που:
- Αναζητούν υπερβολική αποδοχή
- Φοβούνται την απόρριψη
- Προσαρμόζονται υπερβολικά για να «αρέσουν»
Η εξωτερική επιβεβαίωση γίνεται υποκατάστατο της εσωτερικής αξίας.
Δυσκολίες στις σχέσεις
Η πρώιμη απόρριψη επηρεάζει τον τρόπο σύνδεσης με τους άλλους.
Μπορεί να εμφανιστούν:
- Φόβος εγκατάλειψης
- Ζήλια και ανασφάλεια
- Συναισθηματική αποστασιοποίηση
Οι ενήλικες συχνά αναπαράγουν μοτίβα που έζησαν ως παιδιά.
Υπεραπόδοση ή τελειομανία
Κάποιοι αναπτύσσουν έντονη ανάγκη επιτυχίας για να αποδείξουν την αξία τους.
Η τελειομανία γίνεται μηχανισμός επιβίωσης.
Ωστόσο, πίσω από την επιτυχία μπορεί να κρύβεται φόβος απόρριψης.
Άγχος και καταθλιπτική διάθεση
Η συναισθηματική παραμέληση σχετίζεται με:
- Αυξημένα επίπεδα άγχους
- Δυσκολία ρύθμισης συναισθημάτων
- Καταθλιπτικά συμπτώματα
Η αίσθηση «δεν είμαι αρκετός/ή» γίνεται βαθιά ριζωμένη πεποίθηση.
Μπορεί να αλλάξει αυτό;
Ναι. Η αναγνώριση του τραύματος είναι το πρώτο βήμα.
Η ψυχοθεραπεία, ιδιαίτερα προσεγγίσεις που βασίζονται στη θεωρία προσκόλλησης, βοηθούν το άτομο να:
– Αναπτύξει υγιή αυτοεκτίμηση
– Θέσει όρια
– Δημιουργήσει ασφαλείς σχέσεις
– Καλλιεργήσει αυτοσυμπόνια
Η ενήλικη ζωή δεν είναι καταδικασμένη να επαναλάβει το παιδικό παρελθόν.
Τι δείχνουν οι έρευνες: Η χαρά στο σπίτι προστατεύει το ανοσοποιητικό του παιδιού
Συμπέρασμα
Η απόρριψη ή η μη επιβράβευση από τους γονείς μπορεί να επηρεάσει βαθιά την ενήλικη ταυτότητα, τις σχέσεις και την ψυχική υγεία. Όμως η αυτογνωσία και η κατάλληλη υποστήριξη μπορούν να μετατρέψουν το τραύμα σε δύναμη.
Η συναισθηματική ασφάλεια μπορεί να χτιστεί — ακόμη και αργότερα στη ζωή.
