Με τον κόσμο να βιώνει ξανά ένταση σε γεωπολιτικό επίπεδο, οι συζητήσεις γύρω από το ποια μέρη του πλανήτη θα παρέμεναν ασφαλή σε περίπτωση ενός νέου μεγάλου πολέμου έχουν επιστρέψει δυναμικά. Αν και η πιθανότητα ενός Γ’ Παγκοσμίου Πολέμου παραμένει —ευτυχώς— θεωρητική, αναλυτές και think tanks εξετάζουν ποια κράτη θα επηρεάζονταν λιγότερο από μια παγκόσμια σύρραξη.
1. Ελβετία – Η διαχρονική ουδέτερη δύναμη
Με αιώνες ουδετερότητας, υπόγεια καταφύγια για το σύνολο του πληθυσμού και σταθερό πολιτικό σύστημα, η Ελβετία θεωρείται η πιο προετοιμασμένη χώρα στον κόσμο. Η γεωγραφική της θέση, μακριά από τα παράλια και τα σύνορα μεγάλων δυνάμεων, την καθιστά ιδιαίτερα ασφαλή.
2. Νέα Ζηλανδία – Μακριά απ’ όλα
Η Νέα Ζηλανδία βρίσκεται κυριολεκτικά στην άλλη άκρη του κόσμου, γεγονός που τη θέτει εκτός της ακτίνας επιρροής πιθανών πολεμικών συγκρούσεων. Σταθερή δημοκρατία, αυτάρκεια σε τρόφιμα και ενέργεια, και απομονωμένη γεωγραφία την κατατάσσουν στις πρώτες θέσεις.
3. Ισλανδία – Απομόνωση και ασφάλεια
Η Ισλανδία, χωρίς στρατό και με ισχυρή κοινωνική συνοχή, θα μπορούσε να παραμείνει ουδέτερη και σχετικά ασφαλής. Η ενεργειακή της ανεξαρτησία, χάρη στη γεωθερμία, αποτελεί επιπλέον πλεονέκτημα.
4. Χιλή – Σταθερότητα στο Νότιο Ημισφαίριο
Με φυσικά σύνορα τις Άνδεις και τον Ειρηνικό Ωκεανό, η Χιλή είναι γεωγραφικά προστατευμένη και πολιτικά σταθερή. Επιπλέον, απέχει σημαντικά από τα γεωπολιτικά επίκεντρα έντασης.
5. Κόστα Ρίκα – Χωρίς στρατό, με ειρήνη
Η Κόστα Ρίκα έχει καταργήσει τον στρατό της από το 1949 και επενδύει σε εκπαίδευση και ειρήνη. Θεωρείται υπόδειγμα σταθερότητας στη Λατινική Αμερική, με περιορισμένο στρατηγικό ενδιαφέρον για τις μεγάλες δυνάμεις.
6. Φίτζι & Νησιά του Ειρηνικού
Μικρά, απομονωμένα και αυτάρκη σε βασικά αγαθά, τα νησιά του Ειρηνικού ενδέχεται να επηρεαστούν ελάχιστα σε περίπτωση παγκόσμιας κρίσης. Ο περιορισμένος στρατηγικός τους ρόλος τα καθιστά «ουδέτερες ζώνες» σε ένα παγκόσμιο σκηνικό.
Τι κοινό έχουν οι «ασφαλείς χώρες»
- Ουδετερότητα ή περιορισμένη εμπλοκή σε διεθνείς συμμαχίες.
- Γεωγραφική απομόνωση – συνήθως νησιωτικά ή ορεινά κράτη.
- Ενεργειακή και αγροτική αυτάρκεια.
- Πολιτική σταθερότητα και κοινωνική συνοχή.
Η πραγματικότητα πίσω από τα σενάρια
Αν και οι παραπάνω χώρες φαίνονται πιο «ασφαλείς», οι ειδικοί επισημαίνουν ότι σε μια παγκόσμια κρίση, καμία περιοχή δεν είναι πλήρως προστατευμένη. Οικονομικές αλυσίδες, επικοινωνίες και περιβαλλοντικές επιπτώσεις μπορούν να πλήξουν ακόμη και τις πιο απομονωμένες γωνιές του πλανήτη.
Το ζητούμενο, λένε οι αναλυτές, δεν είναι η φυγή, αλλά η πρόληψη και η διπλωματία — τα πραγματικά «καταφύγια» ενός σύγχρονου κόσμου.
