Κυκλοφορεί εδώ και χρόνια ένας ισχυρισμός:
«Τα ελληνικά λίγο έλειψε να γίνουν η παγκόσμια γλώσσα, αλλά χάσαμε την ψηφοφορία».
Τι ισχύει πραγματικά;
Υπήρξε ποτέ τέτοια στιγμή;
Και πώς κατέληξαν τα αγγλικά να γίνουν η κυρίαρχη γλώσσα της διπλωματίας και της παγκόσμιας επικοινωνίας;
Η απάντηση είναι πιο ενδιαφέρουσα από τον μύθο.
Τα ελληνικά: η πρώτη διεθνής γλώσσα της ιστορίας
Χωρίς υπερβολή, τα ελληνικά υπήρξαν:
- η γλώσσα της φιλοσοφίας
- της επιστήμης
- της ιατρικής
- της διπλωματίας στην αρχαιότητα
Μετά τον Μέγα Αλέξανδρο, η Κοινή Ελληνιστική έγινε η lingua franca από τη Μεσόγειο μέχρι τη Μέση Ανατολή.
Για αιώνες, αν ήθελες να «συνεννοηθείς διεθνώς», μιλούσες ελληνικά.
Ρωμαϊκή & Βυζαντινή εποχή
- Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία διοικούσε στα λατινικά
- Αλλά η διανόηση, το εμπόριο και η διπλωματία γίνονταν στα ελληνικά
Στο Βυζάντιο:
👉 τα ελληνικά ήταν επίσημη κρατική και διπλωματική γλώσσα.
Και μετά… γιατί όχι ελληνικά;
Εδώ μπαίνει η ιστορική πραγματικότητα.
Δεν υπήρξε ποτέ:
– παγκόσμια ψηφοφορία
– «χαμένη ευκαιρία» για τα ελληνικά
– απόφαση τύπου ΟΗΕ
Οι γλώσσες επικρατούν μέσω ισχύος, όχι μέσω ψήφων.
Η εξέλιξη της διπλωματίας
- 17ος–19ος αιώνας: γαλλικά → γλώσσα διπλωματίας
- 20ός αιώνας: άνοδος ΗΠΑ & Βρετανίας
- Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο → αγγλικά
Τα αγγλικά:
– συνδέθηκαν με οικονομική ισχύ
– με τεχνολογία & εμπόριο
– με στρατιωτική και πολιτική επιρροή
Πώς «επιλέχθηκαν» τα αγγλικά σε διεθνείς οργανισμούς
Σε οργανισμούς όπως ο ΟΗΕ:
- δεν υπήρξε μία ψηφοφορία για «μία γλώσσα»
- καθιερώθηκαν πολλές επίσημες γλώσσες
- τα αγγλικά κυριάρχησαν πρακτικά, όχι θεσμικά
Για λόγους ταχύτητας, κόστους και παγκόσμιας χρήσης.
Θα μπορούσαν σήμερα τα ελληνικά;
Ρεαλιστικά:
– όχι ως παγκόσμια διπλωματική γλώσσα
– αλλά ως θεμέλιο της επιστημονικής & νομικής ορολογίας
Άλλωστε:
- χιλιάδες διεθνείς όροι είναι ελληνικοί
- η παγκόσμια σκέψη «μιλά» ελληνικά, χωρίς να το ξέρει
Ο μύθος γιατί επιμένει;
Γιατί:
- τα ελληνικά έχουν τεράστιο πολιτισμικό βάρος
- συνδέονται με δημοκρατία & λόγο
- δημιουργούν εθνική υπερηφάνεια
Και όχι άδικα.
Χρονοπύλες και Άλλα Ανεξήγητα του Ολύμπου: Τι Δεν Μας Λένε
Συμπέρασμα
Τα ελληνικά δεν έχασαν ποτέ μια ψηφοφορία.
Απλώς:
- άλλαξε ο κόσμος
- άλλαξε η ισχύς
- άλλαξε η ανάγκη
Και όμως, 2.500 χρόνια μετά,
ο κόσμος ακόμα σκέφτεται… ελληνικά.
